Τι Δεν Μπορεί να μας Πει η AI Όταν Χτίζουμε την Στρατηγική μας

Όταν πολλές επιχειρήσεις αποκτούν πρόσβαση σε παρόμοια εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, η ανάλυση της αγοράς γίνεται ταχύτερη και περισσότερο προσιτή. Ανταγωνιστές μπορούν να επεξεργάζονται τις ίδιες δημόσιες πληροφορίες, να δημιουργούν επιχειρηματικά σενάρια και να εντοπίζουν αντίστοιχες ευκαιρίες. Το ερώτημα αλλάζει: πώς διαμορφώνεται μια ξεχωριστή στρατηγική όταν οι αναλυτικές δυνατότητες συγκλίνουν;

Μέρος της απάντησης βρίσκεται στη γνώση που αποκτάται μέσα από την εμπειρία, τις σχέσεις και την άμεση παρατήρηση. Πρόκειται για κατανόηση που δεν αποτυπώνεται εύκολα σε μια αναφορά, αλλά μπορεί να αποκαλύψει ανάγκες και δυνατότητες που άλλοι προσπερνούν.

Η Γνώση που Αντιστέκεται στη Μεταφορά

Ένας έμπειρος τεχνικός αντιλαμβάνεται ότι κάτι δεν λειτουργεί σωστά πριν εμφανιστεί σαφής ένδειξη. Ένας πωλητής αναγνωρίζει πότε μια αντίρρηση κρύβει διαφορετική ανησυχία. Ένας υπεύθυνος λειτουργίας γνωρίζει γιατί μια διαδικασία αποδίδει σε συγκεκριμένη ομάδα και δυσκολεύεται αλλού.

Αυτές οι γνώσεις μπορεί να είναι άρρητες, σύνθετες ή στενά συνδεδεμένες με το περιβάλλον τους. Ο Gabriel Szulanski μελέτησε τη δυσκολία μεταφοράς επιχειρησιακών πρακτικών, αναδεικνύοντας εμπόδια όπως η περιορισμένη δυνατότητα του αποδέκτη να αφομοιώσει τη γνώση, η ασάφεια γύρω από το γιατί λειτουργεί και οι δύσκολες σχέσεις μεταξύ των εμπλεκομένων.  Η λεγόμενη «sticky knowledge», επομένως, δεν μεταφέρεται απλώς με την αποστολή ενός εγχειριδίου. Συχνά απαιτεί συνεργασία, επίδειξη και κοινή εμπειρία.

Η Παρουσία στην Αγορά Αποκτά Στρατηγική Αξία

Στο άρθρο τους για τους στρατηγικούς ηγέτες στην εποχή της AI, οι Giovanni Gavetti, Hart Posen, James Siderius και Zia Zaman υποστηρίζουν ότι η εξειδίκευση αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν συνδυάζεται με παρουσία εκεί όπου δημιουργείται η γνώση.

Αυτό σημαίνει χρόνο δίπλα σε πελάτες, εργαζομένους και συνεργάτες. Μια επίσκεψη σε εγκατάσταση μπορεί να αποκαλύψει αυτοσχέδιες λύσεις που δεν εμφανίζονται στις αναφορές. Η παρακολούθηση μιας αγοράς μπορεί να δείξει γιατί ο πελάτης εγκαταλείπει μια διαδικασία, παρότι δηλώνει ενδιαφέρον.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η επίσκεψη του Howard Schultz στο Μιλάνο το 1983. Σύμφωνα με την ιστορία της Starbucks, η εμπειρία των ιταλικών καφέ τον ενέπνευσε να μεταφέρει στοιχεία αυτής της κουλτούρας στις ΗΠΑ. Η ευκαιρία αφορούσε την εμπειρία γύρω από τον καφέ, πέρα από το ίδιο το ρόφημα.

Η Εμπειρία Χρειάζεται και Αμφισβήτηση

Η πολυετής προϋπηρεσία δεν εγγυάται σωστή κρίση. Μπορεί επίσης να ενισχύσει παγιωμένες αντιλήψεις. Η ουσιαστική παρατήρηση χρειάζεται περιέργεια και ερωτήματα: τι άλλαξε, ποια εξήγηση αγνοούμε και υπό ποιες συνθήκες μια πρακτική παύει να λειτουργεί;

Οι σχέσεις εμπιστοσύνης βοηθούν να εμφανιστούν πληροφορίες που διαφορετικά παραμένουν ανείπωτες. Ένας εργαζόμενος δύσκολα θα περιγράψει μια προβληματική διαδικασία αν φοβάται ότι θα κατηγορηθεί. Αντίστοιχα, ένας πελάτης μπορεί να εξηγήσει τις πραγματικές του δυσκολίες μέσα από συζήτηση και παρατήρηση, περισσότερο από όσο επιτρέπει ένα τυποποιημένο ερωτηματολόγιο.

Ο Παραγωγικός Ρόλος της AI

Η AI μπορεί να οργανώνει σημειώσεις, να συγκρίνει παρατηρήσεις, να προτείνει εναλλακτικές ερμηνείες και να υποστηρίζει δοκιμές. Η χρησιμότητά της αυξάνεται όταν τροφοδοτείται με σχετική, ποιοτική γνώση και όταν τα αποτελέσματά της ελέγχονται.

Έρευνα στο Science Advances έδειξε ότι η υποστήριξη από παραγωγική AI βελτίωσε την αξιολογούμενη δημιουργικότητα σύντομων ιστοριών, αλλά περιόρισε τη συλλογική ποικιλία τους. Το εύρημα αφορά συγκεκριμένη δημιουργική εργασία, όμως προσφέρει αφορμή προβληματισμού για την εξάρτηση από κοινές αφετηρίες ιδεών.

Δεξιότητες που Δημιουργούν Διαφορά

Για την επαγγελματική αγορά, αναδεικνύεται η αξία ενός συνδυασμού: ψηφιακή επάρκεια, γνώση του κλάδου, ενεργητική ακρόαση και ικανότητα πειραματισμού. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται καθοδήγηση νεότερων στελεχών, διατμηματική συνεργασία και τρόπους διατήρησης της εμπειρίας των ανθρώπων τους.

Μια παρατήρηση γίνεται στρατηγική ευκαιρία όταν μετατραπεί σε ελέγξιμη υπόθεση και εφαρμοστεί στο κατάλληλο πλαίσιο. Η τεχνολογία επιταχύνει αυτή τη διαδρομή. Η κατεύθυνσή της εξακολουθεί να απαιτεί ανθρώπους που γνωρίζουν την αγορά και παραμένουν αρκετά κοντά της ώστε να προσέξουν τι αλλάζει.