Ο Νέος Κανονισμός Δομικών Προϊόντων CPR (EE) 2024/3110 και οι Διαδικασίες Τυποποίησης για Εναρμόνιση

Ο νέος Ευρωπαϊκός Κανονισμός δομικών προϊόντων (CPR) δημοσιεύτηκε το Δεκέμβριο του 2024, τέθηκε σε ισχύ στις 7 Ιανουαρίου του 2025 και εφαρμόζεται πλήρως από τις 8 Ιανουαρίου του 2026, αντικαθιστώντας τον παλιό CPR (ΕΕ) 305/2011.

Με βάση αυτόν τον κανονισμό, τα επόμενα χρόνια θα πρέπει να αναπτυχθούν νέα εναρμονισμένα Ευρωπαϊκά πρότυπα (hEN) για τα δομικά προϊόντα από τους Ευρωπαϊκούς Οργανισμούς Τυποποίησης CEN και CENELEC. Τα νέα πρότυπα θα ρυθμίζουν τις δοκιμές και την αξιολόγηση των βασικών χαρακτηριστικών των δομικών προϊόντων, το συνεχή έλεγχο της παραγωγής τους, καθώς και τη σήμανση και τη διάθεσή τους στην αγορά.

Στόχος του νέου κανονισμού CPR, είναι η ομαλή λειτουργία της ενιαίας εσωτερικής αγοράς της ΕΕ για τα δομικά προϊόντα, όπου επιδιώκεται να αναθεωρηθούν υφιστάμενα ρυθμιστικά κενά και να διορθωθούν προηγούμενες ασάφειες. Παράλληλα, αποσκοπεί σε σαφείς ρυθμιστηκές διατάξεις, ώστε να αποφεύγονται διαφορές στην εφαρμογή των προτύπων μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ και να μην παρεμποδίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών από διαφορετικές εθνικές ρυθμίσεις. Επιπλέον, ενισχύεται η νομική ασφάλεια για κατασκευαστές, διανομείς και χρήστες και προωθείται η βιωσιμότητα των δομικών προϊόντων, καθώς και η ψηφιοποίηση στον κατασκευαστικό κλάδο.

Ο CPR και η διαδικασία Acquis

Ο αναθεωρημένος Κανονισμός (ΕΕ) 2024/3110 τέθηκε αρχικά σε ισχύ παράλληλα με τον παλαιό CPR (ΕΕ) 305/2011. Αυτό διασφαλίζει τη συνέχιση της σήμανσης CE των δομικών προϊόντων σύμφωνα με τα υφιστάμενα εναρμονισμένα πρότυπα, μέχρι να εναρμονιστούν νέα πρότυπα βάσει του νέου Κανονισμού. Οι κατασκευαστές υποχρεούνται να εφαρμόσουν τον νέο CPR μόνο όταν το πρότυπο που αφορά το προϊόν τους, έχει εναρμονιστεί βάσει του νέου κανονισμού και έχει δημοσιευθεί στην επίσημη εφημερίδα της ΕΕ μετά τη λήξη της περιόδου συνύπαρξης, η οποία συνήθως διαρκεί ένα έτος. Γι’ αυτό το λόγο, ο παλαιός Κανονισμός CPR θα αποσυρθεί μετά από μεταβατική περίοδο 15 ετών, το 2040.

Για να μπορέσουν να αναπτυχθούν νέα πρότυπα των δομικών προϊόντων με βάση τον νέο CPR, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε τη λεγόμενη διαδικασία Acquis. Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας διαμορφώνονται αιτήματα τυποποίησης (Standardisation Requests – SReq), τα οποία καθορίζουν το πεδίο εφαρμογής και τα βασικά χαρακτηριστικά των προτύπων που απαιτούνται για συμμόρφωση με τον Κανονισμό. Στη συνέχεια, οι τεχνικές επιτροπές τυποποίησης των CEN/CENELEC, καλούνται να ενσωματώσουν αυτές τις απαιτήσεις στα πρότυπα, ώστε οι κατασκευαστές να έχουν μια νομικά ασφαλή βάση για να εκδίδουν τη Δήλωση Επίδοσης και Συμμόρφωσης (DoPC) και στη συνέχεια να διαθέτουν τα προϊόντα τους στην αγορά.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ (CYS)

Σημαντικές αλλαγές στα νέα πρότυπα

Αναμένονται ουσιαστικές αλλαγές στα πρότυπα, μεταξύ των οποίων:

• Εισαγωγή απαιτήσεων βιωσιμότητας για τα δομικά προϊόντα (Βασική Απαίτηση 8 του νέου CPR)
• Υποχρεωτική δήλωση της περιβαλλοντικής επίδοσης του προϊόντος σε όλο τον κύκλο ζωής του
• Νέο σύστημα αξιολόγησης και επαλήθευσης της σταθερότητας της επίδοσης (AVS 3+), όπου ο κατασκευαστής είναι υπεύθυνος για τον έλεγχο παραγωγής και τον καθορισμό του τύπου προϊόντος, ενώ ο κοινοποιημένος οργανισμός επικυρώνει τα δεδομένα και τις διαδικασίες
• Τα πρότυπα θα ισχύουν και για μεταχειρισμένα προϊόντα
• Υποχρεωτικές πληροφορίες για αποσυναρμολόγηση, ανακύκλωση ή διάθεση
• Παροχή γενικών πληροφοριών προϊόντος, οδηγιών χρήσης και στοιχείων ασφάλειας
• Εισαγωγή Ψηφιακού Διαβατηρίου Προϊόντος (Digital Product Passport – DPP), που θα περιλαμβάνει:

• Τη Δήλωση Επίδοσης και Συμμόρφωσης (DoPC)

• Γενικές πληροφορίες προϊόντος, οδηγίες χρήσης και ασφάλειας

• Τεχνική τεκμηρίωση του προϊόντος

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ (CYS)

Ο νέος CPR και τα επερχόμενα εναρμονισμένα πρότυπα αναμένεται να αλλάξουν ριζικά το τοπίο των δομικών προϊόντων στην Ευρώπη, ενισχύοντας τη διαφάνεια, τη βιωσιμότητα και την ψηφιακή μετάβαση του κλάδου. Ωστόσο, για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, είναι καθοριστικό τα νέα πρότυπα να μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη και να μη διακυβευτεί η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαίων κατασκευαστών λόγω καθυστερήσεων και γραφειοκρατίας.

Συνεπώς, οι φορείς λήψης αποφάσεων οφείλουν να διασφαλίσουν ότι οι νέες απαιτήσεις – όπως το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος (DPP), η δήλωση περιβαλλοντικής επίδοσης και οι διευρυμένες υποχρεώσεις επαλήθευσης έχουν σχεδιαστεί με σύνεση και θα μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά στις διαδικασίες τυποποίησης. Μόνο έτσι θα ενισχυθεί η καινοτομία, θα μειωθεί το βάρος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και θα εφαρμοστούν δίκαιοι όροι ανταγωνισμού στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η υιοθέτηση και εφαρμογή των Ευρωπαϊκών και Διεθνών Προτύπων στη Κύπρο γίνεται μέσω του Κυπριακού Οργανισμού Τυποποίησης (CYS), ο οποίος είναι ο Εθνικός φορέας για την τυποποίηση. Ενημέρωση για οποιεσδήποτε εξελίξεις στο εν λόγω θέμα, προμήθεια ή/και ανάγνωση των προτύπων, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να λάβουν από τους αρμόδιους λειτουργούς του (CYS) και από το Κέντρο Πληροφόρησης & Εξυπηρέτησης (ΚΕΠΕ).

*Ο Χρίστος Παπαγεωργίου είναι Πολιτικός Μηχανικός και εργάζεται ως Λειτουργός Τυποποίησης στον Κυπριακό Οργανισμό Τυποποίησης (CYS).