Η Σιωπή Κοστίζει: Γιατί οι Άνθρωποι Σιωπούν Ακριβώς όταν Χρειάζεται να Μιλήσουν

Στους οργανισμούς, οι απειλές δεν εμφανίζονται πάντα ως ξεκάθαρα συμβάντα με συναγερμούς και άμεσες οδηγίες δράσης. Πολύ συχνότερα, ξεκινούν ως αδύναμα, διακεκομμένα σήματα: μια μικρή απόκλιση σε ποιότητα, μια περίεργη ένδειξη σε εξοπλισμό, ένα επαναλαμβανόμενο παράπονο πελάτη, μια «κάπως» παράξενη συμπεριφορά σε διαδικασία. Έρευνα που παρουσιάστηκε στο Harvard Business Review δείχνει ότι όσο πιο ασαφής είναι μια απειλή, τόσο αυξάνει η πιθανότητα οι εργαζόμενοι να επιλέξουν σιωπή αντί να μιλήσουν έγκαιρα. 

Για την επαγγελματική αγορά, αυτό αγγίζει βασικές αξίες: πρόληψη κινδύνων, ακεραιότητα, ποιότητα, κανονιστική συμμόρφωση, αλλά και προστασία φήμης. Η «έγκαιρη φωνή» είναι ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, όχι απλώς θέμα κουλτούρας.

Τι Κάνει μια Απειλή «Ασαφή» 

Οι ασαφείς απειλές συνήθως έχουν τρία χαρακτηριστικά: είναι σύνθετες (δεν φαίνεται καθαρά η αιτία), απρόβλεπτες (δεν είναι εύκολο να εκτιμηθεί η σοβαρότητα) και συχνά πρωτόγνωρες (δεν υπάρχει προηγούμενο για σύγκριση). Σε τέτοιες συνθήκες, διαφορετικά άτομα ερμηνεύουν τα ίδια σημάδια με διαφορετικό τρόπο, με αποτέλεσμα να δημιουργείται δισταγμός: «μήπως είναι τίποτα;» ή «θα φανεί αν συνεχιστεί».

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ & ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Γιατί οι Άνθρωποι Σιωπούν Ακριβώς Όταν Χρειάζεται να Μιλήσουν 

Όταν το σήμα δεν είναι ξεκάθαρο, οι εργαζόμενοι συχνά «μεταφέρουν» άθελά τους την ευθύνη προς τα πάνω: θεωρούν ότι η αξιολόγηση ανήκει στη διοίκηση. Η ίδια έρευνα περιγράφει και έναν δεύτερο μηχανισμό: γνωστική υπερφόρτωση. Σε περιβάλλοντα με πίεση χρόνου και πολλαπλές προτεραιότητες, η διερεύνηση μιας αμφίβολης ένδειξης απαιτεί σκέψη, δεδομένα, τεκμηρίωση και πιθανές αντιπαραθέσεις. Έτσι, πολλοί προτιμούν την πιο «διαχειρίσιμη» επιλογή: να συνεχίσουν τη δουλειά τους και να ελπίζουν ότι το θέμα θα ξεκαθαρίσει από μόνο του.

Το πρόβλημα είναι ότι στις ασαφείς απειλές, η καθυστέρηση είναι το πιο ακριβό λάθος. Μέχρι να γίνει «ξεκάθαρο», συχνά έχει ήδη μετατραπεί σε κρίση.

Τι Μπορούν να Κάνουν οι Οργανισμοί: Από Κουλτούρα σε Συστήματα 

Η λύση δεν είναι να ζητάμε απλώς «μιλήστε περισσότερο». Χρειάζονται μηχανισμοί που κάνουν το speaking up εύκολο, ασφαλές και λειτουργικό.

Κουλτούρα Επαγρύπνησης. Η Toyota, μέσω του Toyota Production System, δίνει έμφαση στην άμεση ανάδειξη προβλημάτων στο σημείο εργασίας και στη γρήγορη επίλυση, ενδυναμώνοντας τους εργαζομένους να «σηκώνουν σημαία» όταν βλέπουν απόκλιση (π.χ. andon).

Εκπαίδευση σε «Σάρωση» Κινδύνων. Στον ψηφιακό κόσμο, η Netflix έγινε γνωστή για το chaos engineering και εργαλεία όπως το Chaos Monkey/Simian Army, που εισάγουν ελεγχόμενες βλάβες ώστε οι ομάδες να μαθαίνουν να εντοπίζουν τρωτά σημεία πριν αυτά εκραγούν σε παραγωγή. Στη λογική αυτή, οργανισμοί κάθε κλάδου μπορούν να χρησιμοποιούν simulations, stress tests και ασκήσεις ετοιμότητας.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΧΕΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ

Κανόνες Κλιμάκωσης και «Χαμηλό Κόστος» Αναφοράς. Μικρές φόρμες near-miss, σαφή thresholds («αν συμβεί 2 φορές, αναφέρεται»), και σύντομο κανάλι escalation μειώνουν τη γνωστική επιβάρυνση. Αν η αναφορά απαιτεί 40 λεπτά, θα γίνει σπάνια.

Τι Πρέπει να Κάνουν οι Ηγέτες: Ασφάλεια να Διαφωνείς 

Σε ασαφή σήματα, η διοίκηση πρέπει να δείχνει έμπρακτα ότι η αμφιβολία είναι αποδεκτή. «Φέρτε μου και μισή ένδειξη» είναι πιο χρήσιμο από το «φέρτε μου αποδείξεις». Παράλληλα, βοηθά ένα πρότυπο πνευματικής ειλικρίνειας: στην κουλτούρα της NVIDIA, ο όρος “intellectual honesty” εμφανίζεται ως αρχή συμπεριφοράς και μάθησης από λάθη.

Η Σιωπή Είναι Ρίσκο, Η Έγκαιρη Φωνή Είναι Επένδυση 

Οι οργανισμοί που αντέχουν στην αβεβαιότητα δεν περιμένουν να «γίνει ξεκάθαρο». Χτίζουν συστήματα που κάνουν την έγκαιρη αναφορά φυσιολογική, δίκαιη και χρήσιμη. Και αυτό εξυπηρετεί ότι ζητά σήμερα η αγορά: Ποιότητα, Ασφάλεια, Συμμόρφωση, Ανθεκτικότητα και Αξιοπιστία.