Γιατί το Στεγαστικό Απειλεί την Ανταγωνιστικότητα της Κύπρου

Μπορεί μια χώρα να συνεχίσει να αναπτύσσεται όταν ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται να ζήσουν αξιοπρεπώς σε αυτήν; Το ερώτημα αυτό κυριάρχησε σε πρόσφατη δημόσια συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στη Λεμεσό από το TechIsland, αναδεικνύοντας με σαφήνεια ότι το στεγαστικό πρόβλημα δεν αποτελεί πλέον μόνο κοινωνικό ζήτημα, αλλά παράγοντα ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.

Στελέχη από την τεχνολογία, την εκπαίδευση, την ανάπτυξη ακινήτων, τον τραπεζικό τομέα και τις υπηρεσίες περιέγραψαν μια κοινή πραγματικότητα: οι τιμές κατοικιών και ενοικίων αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από τους μισθούς, ενώ η προσφορά αδυνατεί να καλύψει τις ανάγκες όσων θέλουν να μείνουν ή να μετακινηθούν στην Κύπρο.

20/05/2025 Σεμινάριο EIMF: Κυπριακό Δίκαιο Ακινήτων – Νομοθετικό Πλαίσιο, Εμπράγματες Συναλλαγές & Πρακτικά Ζητήματα για Νομικούς (3 Ώρες)

Ακίνητα στα ύψη, προσφορά σε κάμψη

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου καταγράφουν άνοδο των τιμών κατοικιών άνω του 6% σε ετήσια βάση, με τα διαμερίσματα να κινούνται ακόμη υψηλότερα. Στα ενοίκια, η εικόνα είναι πιο πιεστική, με τη Λεμεσό να διατηρεί την πρωτιά ως η ακριβότερη πόλη, σε επίπεδα που συχνά υπερβαίνουν τις δυνατότητες τόσο των νέων επαγγελματιών όσο και των οικογενειών.

Παρά τη ζήτηση, οι άδειες οικοδομής μειώθηκαν το 2024, γεγονός που δείχνει ότι η νέα προσφορά δεν ακολουθεί τον ρυθμό των αναγκών. Την ίδια στιγμή, μεγάλο μέρος του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος είναι γερασμένο, ενεργειακά αναποτελεσματικό και ακριβό στη συντήρηση, χωρίς αυτό να μεταφράζεται σε χαμηλότερες τιμές.

Όταν η στέγη επηρεάζει την εργασία

Για τις επιχειρήσεις, το στεγαστικό ζήτημα έχει αρχίσει να λειτουργεί ως εμπόδιο στην προσέλκυση και διατήρηση ταλέντου. Εκπρόσωποι μεγάλων εργοδοτών επεσήμαναν ότι πολλοί εργαζόμενοι δυσκολεύονται να βρουν κατοικία που να συνδυάζει προσιτό κόστος, ποιότητα ζωής και εγγύτητα στον χώρο εργασίας.

Η πίεση αυτή δεν περιορίζεται στον ιδιωτικό τομέα. Σχολεία και εκπαιδευτικά ιδρύματα βλέπουν φοιτητές, ακαδημαϊκούς και διεθνή στελέχη να ανταγωνίζονται τις τοπικές οικογένειες για την ίδια περιορισμένη προσφορά κατοικιών, δημιουργώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις στην κοινωνική συνοχή.

Πολεοδομία που δεν ακολουθεί τις ανάγκες

Από την πλευρά των developers, επισημάνθηκε ότι οι υφιστάμενοι πολεοδομικοί κανονισμοί και οι χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης αντανακλούν μια άλλη εποχή. Οι ελάχιστες επιφάνειες, οι περιορισμοί πυκνότητας και η αβεβαιότητα στις εγκρίσεις αυξάνουν το κόστος και περιορίζουν τη δυνατότητα μαζικής ανάπτυξης προσιτής κατοικίας.

Όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά, η αγορά προσπαθεί να λύσει προβλήματα του 2025 με εργαλεία του 2000.

20/05/2025 Σεμινάριο EIMF: Κυπριακό Δίκαιο Ακινήτων – Νομοθετικό Πλαίσιο, Εμπράγματες Συναλλαγές & Πρακτικά Ζητήματα για Νομικούς (3 Ώρες)

Build-to-Rent: Μια ενδιάμεση λύση;

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το μοντέλο Build-to-Rent (BtR) κέρδισε έδαφος ως πιθανό μέρος της λύσης. Πρόκειται για οργανωμένες αναπτύξεις σχεδιασμένες εξαρχής για μακροχρόνια ενοικίαση, με επαγγελματική διαχείριση και πιο προβλέψιμους όρους για ενοικιαστές και επενδυτές.

Τραπεζικοί κύκλοι δηλώνουν έτοιμοι να στηρίξουν τέτοιες πρωτοβουλίες, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης σαφούς ρυθμιστικού πλαισίου και σταθερών συμβολαίων μακράς διάρκειας.

Το συμπέρασμα: Χρειάζεται κλίμακα και συντονισμός

Το βασικό μήνυμα της συζήτησης ήταν ξεκάθαρο: η Κύπρος χρειάζεται περισσότερη προσφορά – και τη χρειάζεται γρήγορα. Σύγχρονες, ενεργειακά αποδοτικές κατοικίες, απλούστευση αδειοδοτήσεων, νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και ουσιαστικός συντονισμός κράτους, τραπεζών και κατασκευαστών.

Η χώρα δεν στερείται ιδεών. Αυτό που λείπει είναι η εφαρμογή τους σε κλίμακα. Και όπως προειδοποίησαν αρκετοί συμμετέχοντες, αν το στεγαστικό δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, η ανάπτυξη κινδυνεύει να μείνει χωρίς ανθρώπους.