Πώς να Διαχειριστείς έναν Ανασφαλή Ηγέτη: Στρατηγικές για να Προστατεύσεις Απόδοση και Σχέσεις

Σχεδόν κάθε έμπειρος επαγγελματίας έχει βρεθεί κάποια στιγμή μπροστά σε έναν προϊστάμενο ή ανώτερο στέλεχος που, κάτω από πίεση, γίνεται απρόβλεπτος, υπερβολικά ελεγκτικός ή «κλείνεται» στον εαυτό του. Η ανασφάλεια στην ηγεσία δεν είναι σπάνιο φαινόμενο. Σύγχρονες αναλύσεις, όπως αυτές που φιλοξενούνται στο Harvard Business Review, συνδέουν τέτοιες συμπεριφορές με μοτίβα ανασφαλούς προσκόλλησης (attachment) και με φαινόμενα όπως το impostor syndrome, που σύμφωνα με ευρήματα της Korn Ferry αφορά μεγάλα ποσοστά κορυφαίων στελεχών.

Γιατί η Ανασφάλεια Φαίνεται στην Καθημερινότητα της Δουλειάς 

Η ανασφάλεια είναι «σχεσιακή»· ενεργοποιείται στις αλληλεπιδράσεις και εντείνεται όταν υπάρχουν υψηλές απαιτήσεις, ασάφεια ή δημόσια έκθεση. Σε τέτοιες στιγμές, ένας ηγέτης μπορεί να διαστρεβλώσει την επικοινωνία χωρίς να το καταλαβαίνει: να ζητά επιβεβαίωση, να παίρνει προσωπικά τη διαφωνία, να αποφεύγει feedback ή να μικροδιαχειρίζεται. Παρότι οι περισσότεροι εργαζόμενοι έχουν θετική εικόνα για τους προϊσταμένους τους, στοιχεία του Pew Research Center δείχνουν ότι ένα μερίδιο εργαζομένων περιγράφει τον boss ως «dismissive» ή «unpredictable», χαρακτηριστικά που συχνά συνδέονται με ανασφάλεια και κακή ρύθμιση υπό πίεση.

Για την επαγγελματική αγορά, το κόστος δεν είναι θεωρητικό: μειώνεται η συνεργασία, αυξάνεται το στρες, ενισχύεται το burnout και μεγαλώνει η πιθανότητα αποχωρήσεων. Αυτό πλήττει αξίες-κλειδιά για κάθε οργανισμό: αξιοπιστία, ψυχολογική ασφάλεια, ταχύτητα αποφάσεων και ποιότητα εκτέλεσης.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ MANAGEMENT & LEADERSHIP

Δύο Πρόσωπα Ανασφάλειας: Αγχώδης και Ηγέτης που Αποφεύγει

Η βιβλιογραφία γύρω από την προσκόλληση περιγράφει δύο συχνά μοτίβα που «μεταφράζονται» καθαρά στο γραφείο: 

• Αγχώδης ηγέτης: Αναζητά συχνή επιβεβαίωση, «ανεβάζει ένταση» με κριτική, αλλάζει κατεύθυνση με βάση το τελευταίο σχόλιο ή μια υποψία απόρριψης. Μπορεί να είναι εμπνευστικός, όμως συχνά παρασύρει την ομάδα σε συναισθηματική αστάθεια.
• Αποφευκτικός ηγέτης: Φαίνεται ψύχραιμος και λογικός, αλλά κρατά απόσταση, αποφεύγει ευαλωτότητα, απορρίπτει κριτική, κλείνει τη συζήτηση όταν πιέζεται. Η ομάδα νιώθει ότι «χτυπά σε τοίχο».

Και στις δύο περιπτώσεις, το ζητούμενο για έναν επαγγελματία δεν είναι να «ψυχολογήσει» τον ηγέτη, αλλά να χτίσει λειτουργική συνεργασία χωρίς να θυσιάσει όρια και ποιότητα εργασίας.

Τα 3 Λάθη που Κάνουν τα Πράγματα Χειρότερα 

Στην πράξη, τρεις αντιδράσεις είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες: 

1. Υπερ-προσαρμογή: καλύπτεις τα πάντα, λειαίνεις κάθε πρόβλημα, «σώζεις» συνεχώς τον ηγέτη. Αυτό σε εξαντλεί και τον κάνει πιο εξαρτημένο.
2. Απόσυρση: μειώνεις επαφή και πληροφόρηση για να προστατευτείς. Δημιουργείς κενό εμπιστοσύνης και αυξάνεις τη δυσλειτουργία.
3. Σύγκρουση χωρίς βαθμονόμηση: λες την αλήθεια ωμά, στη λάθος στιγμή ή δημόσια. Ο ανασφαλής ηγέτης το εκλαμβάνει ως απειλή και κλείνει περισσότερο.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ SOFT SKILLS

Το Πλαίσιο 3R: Regulate, Relate, Reason 

Μια χρήσιμη και απλή αλληλουχία που προτείνεται σε πλαίσια coaching και ηγεσίας (και αποδίδεται στον Bruce Perry ως «sequence of engagement») είναι: ρύθμισε – σύνδεσε – λογικοποίησε. 

• Regulate (Ρύθμιση): Πρώτα χαμηλώνεις τη «θερμοκρασία». Σταθερός τόνος, σαφές πλαίσιο, χωρίς να αντιγράψεις πανικό ή άμυνα. Με αγχώδη ηγέτη βοηθάς με ηρεμία και αργό ρυθμό. Με αποφευκτικό, βοηθάς με δομή και προβλεψιμότητα.
• Relate (Σύνδεση): Χτίζεις ασφάλεια χωρίς υπερβολική οικειότητα. Συνέπεια, follow-through, κοινή γλώσσα στόχων. Με αγχώδη ηγέτη δουλεύει η σταθερή παρουσία. Με αποφευκτικό, δουλεύει ο σεβασμός στην αυτονομία και η επικοινωνία με «μη φορτισμένο» ύφος.
• Reason (Λογική/Επίλυση): Μόνο όταν υπάρχει ηρεμία και σύνδεση, περνάς σε επιλογές, trade-offs και αποφάσεις. Για αγχώδη ηγέτη: διαφάνεια στη σκέψη και γραπτή επιβεβαίωση αποφάσεων. Για αποφευκτικό: δύο καθαρές επιλογές, δεδομένα και ερώτηση γνώμης που διατηρεί την αίσθηση ελέγχου.

Αποτελέσματα με Όρια Και Επαγγελματισμό 

Για οργανισμούς και στελέχη, η «διαχείριση προς τα πάνω» είναι δεξιότητα υψηλής αξίας: προστατεύει την απόδοση, μειώνει τριβές, σταθεροποιεί την ομάδα και κρατά τις αποφάσεις σε ράγες. Το κλειδί είναι να συνδυάζεις ενσυναίσθηση με όρια: να είσαι συνεργάσιμος χωρίς να γίνεσαι «θεραπευτής», και να είσαι ειλικρινής χωρίς να πυροδοτείς άμυνες.