Γενιά Ζ: Η Γενιά που Πιέζεται πριν Προλάβει να Ξεκινήσει τη Ζωή της

Η περίοδος των Πανελληνίων εξετάσεων επαναφέρει κάθε χρόνο στο προσκήνιο το άγχος, τις προσδοκίες και τις πιέσεις που βιώνουν χιλιάδες έφηβοι. Φέτος, όμως, η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα έχει βαρύνει ακόμη περισσότερο, μετά από τραγικά περιστατικά που ανέδειξαν ξανά την ανάγκη σοβαρής και υπεύθυνης αντιμετώπισης της ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων. Το ζήτημα δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια μόνο αιτία ή σε εύκολες ερμηνείες. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν μια ευρύτερη εικόνα: οι νέοι μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον έντονης εκπαιδευτικής πίεσης, αβεβαιότητας για το μέλλον και, αργότερα, επαγγελματικής επισφάλειας. Το αρχικό ρεπορτάζ συνδέει ακριβώς αυτές τις δύο διαστάσεις: την ψυχοκοινωνική κατάσταση των εφήβων και τις δυσκολίες που συναντούν οι νέοι όταν εισέρχονται στην αγορά εργασίας.

Η Ψυχική Υγεία των Εφήβων στο Επίκεντρο

Η πανελλήνια έρευνα του ΕΠΙΨΥ, στο πλαίσιο του διεθνούς προγράμματος HBSC του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, καταγράφει εδώ και χρόνια σημαντικές τάσεις στην υγεία και την ευημερία των μαθητών. Τα ευρήματα της έρευνας του 2022 δείχνουν ότι η υψηλή ικανοποίηση από τη ζωή των εφήβων έχει μειωθεί διαχρονικά, από 45,7% το 2002 σε περίπου 32% το 2022, ενώ καταγράφονται υψηλά ποσοστά άγχους, πεσμένης διάθεσης και ψυχολογικής επιβάρυνσης, ιδιαίτερα στα κορίτσια.

Τα στοιχεία δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για πανικό, αλλά για αφύπνιση. Δείχνουν ότι η ψυχική υγεία των εφήβων δεν είναι περιφερειακό θέμα. Είναι ζήτημα δημόσιας πολιτικής, σχολικής κουλτούρας, οικογενειακής στήριξης και κοινωνικής ευθύνης.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ (HR)

Οι Πανελλήνιες και το Βάρος της «Μίας Ευκαιρίας»

Οι εξετάσεις δεν είναι από μόνες τους το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι όταν παρουσιάζονται ως η μοναδική πύλη για μια επιτυχημένη ζωή. Για πολλούς μαθητές, οι Πανελλήνιες φορτίζονται με φόβο αποτυχίας, σύγκριση, κοινωνική πίεση και αγωνία για το μέλλον.

Η επαγγελματική αγορά χρειάζεται καταρτισμένους ανθρώπους, αλλά χρειάζεται επίσης ανθρώπους με ανθεκτικότητα, αυτογνωσία, δυνατότητα επαναπροσδιορισμού και διά βίου μάθηση. Ένα εκπαιδευτικό σύστημα που καλλιεργεί μόνο την επίδοση, χωρίς να στηρίζει την ψυχική αντοχή και την προσωπική ανάπτυξη, αφήνει τους νέους εκτεθειμένους σε μια πραγματικότητα πολύ πιο σύνθετη από μια εξέταση.

Από το Σχολείο στην Εργασιακή Ανασφάλεια

Η πίεση δεν τελειώνει με την ενηλικίωση. Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ και της Alco για τη Generation Z, όπως παρουσιάζεται στο αρχικό ρεπορτάζ, μεγάλο μέρος των νέων εργαζομένων στην Ελλάδα δυσκολεύεται να καλύψει βασικές ανάγκες, να αποκτήσει οικονομική ανεξαρτησία και να δει θετικές επαγγελματικές προοπτικές.

Αυτό δημιουργεί ένα επικίνδυνο μήνυμα προς τους νέους: διάβασε, προσπάθησε, άντεξε την πίεση, μπες στην αγορά εργασίας — και πάλι ίσως να μην μπορείς να ζήσεις αξιοπρεπώς. Για μια σύγχρονη οικονομία, αυτή η συνθήκη δεν είναι βιώσιμη. Η αγορά χρειάζεται νέους με δεξιότητες, αλλά οι νέοι χρειάζονται εργασία με προοπτική, δίκαιη αμοιβή, ισορροπία ζωής και πραγματικές δυνατότητες εξέλιξης.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ

Η Ευθύνη των ΜΜΕ και της Κοινωνίας

Σε περιπτώσεις αυτοκτονίας ή αυτοτραυματισμού, η ενημέρωση χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί ότι η δημοσιοποίηση λεπτομερειών, σημειωμάτων ή δραματοποιημένων περιγραφών μπορεί να επιβαρύνει ευάλωτα άτομα και συστήνει στα ΜΜΕ να αποφεύγουν τον εντυπωσιασμό και να εστιάζουν στην πρόληψη και στις διαθέσιμες μορφές στήριξης. Η δημόσια συζήτηση πρέπει να μετατοπιστεί από το σοκ στη λύση: περισσότερη ψυχολογική στήριξη στα σχολεία, εκπαίδευση γονέων και εκπαιδευτικών, υπεύθυνη χρήση των social media, επαγγελματικός προσανατολισμός με ρεαλισμό και μια αγορά εργασίας που δεν εγκλωβίζει τη νέα γενιά στην επισφάλεια.

Το Πραγματικό Στοίχημα

Η ψυχική υγεία των εφήβων και η οικονομική ασφάλεια των νέων εργαζομένων δεν είναι δύο ξεχωριστά θέματα. Είναι κρίκοι της ίδιας αλυσίδας. Μια κοινωνία που ζητά από τα παιδιά της να αντέχουν πρέπει πρώτα να τους προσφέρει λόγους να ελπίζουν.