AIRD: Το Νέο “Σύνδρομο Stress” που Συνδέουν οι Eιδικοί με την Τεχνητή Νοημοσύνη

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αλλάζει μόνο διαδικασίες και δεξιότητες· αλλάζει και το πώς νιώθουν οι άνθρωποι για τη θέση τους στον κόσμο της εργασίας. Νέο επιστημονικό άρθρο σε ιατρικό περιοδικό (Cureus) περιγράφει ένα φαινόμενο που, όπως υποστηρίζουν οι συγγραφείς, εμφανίζεται όλο και συχνότερα: ο επίμονος φόβος αντικατάστασης από ΑΙ μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα όπως άγχος, αϋπνία, υπερεπαγρύπνηση και «διάβρωση» της επαγγελματικής ταυτότητας — ακόμη και χωρίς ιστορικό ψυχικής διαταραχής.

Οι ερευνητές ονομάζουν το μοτίβο AI Replacement Dysfunction (AIRD) και το προσεγγίζουν σαν «εργασιακό στρες νέας γενιάς», όπου η απειλή δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά μια συνεχής αίσθηση επαγγελματικής απαξίωσης.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

Γιατί Τώρα; Οι Προβλέψεις, οι Απολύσεις και το Κλίμα Aβεβαιότητας

Η ανησυχία δεν γεννήθηκε στο κενό. Δημοσκόπηση Reuters/Ipsos έδειξε ότι 71% των Αμερικανών φοβούνται πως η ΑΙ μπορεί να βγάλει «μόνιμα» εκτός εργασίας μεγάλες ομάδες εργαζομένων.  Παράλληλα, τα τελευταία 1–2 χρόνια πληθαίνουν οι δημόσιες προειδοποιήσεις από κορυφαία στελέχη της βιομηχανίας: ο CEO της Anthropic, Dario Amodei, έχει μιλήσει για πιθανή δραστική μείωση entry-level white collar ρόλων μέσα σε λίγα χρόνια, ενώ ο Mustafa Suleyman (Microsoft AI) έχει δηλώσει ότι η ΑΙ θα μπορούσε να φτάσει «ανθρώπινο επίπεδο» σε πολλές επαγγελματικές εργασίες σε ορίζοντα 12–18 μηνών.

Ακόμα και όταν οι εκτιμήσεις αυτές αμφισβητούνται, το ψυχολογικό αποτέλεσμα παραμένει: η αβεβαιότητα μετατρέπεται σε καθημερινή πίεση — ειδικά για εργαζομένους σε ρόλους που συνδέονται με επαναλαμβανόμενες εργασίες γραφείου.

Τι Περιγράφει το AIRD και γιατί δεν είναι “Απλώς Άγχος”

Το AIRD δεν είναι επίσημη κλινική διάγνωση. Οι συγγραφείς, ωστόσο, περιγράφουν ένα σύνολο ενδείξεων που εμφανίζονται γύρω από την «υπαρξιακή απειλή» της αντικατάστασης:

• αϋπνία ή διαταραχές ύπνου,
• χρόνιο στρες, ευερεθιστότητα,
• άρνηση/υποτίμηση της ΑΙ ως μηχανισμός άμυνας,
• αίσθηση απώλειας σκοπού και επαγγελματικής ταυτότητας,
• σε κάποιες περιπτώσεις, έντονη καχυποψία ή απαισιοδοξία.

Η ομάδα του University of Florida τονίζει ότι χρειάζεται στοχευμένο screening, με ανοιχτές ερωτήσεις, ώστε να ξεχωρίζει αυτό το φαινόμενο από άλλες καταστάσεις με παρόμοια συμπτώματα.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

Από “Wellbeing” σε Ρίσκο Παραγωγικότητας

Για τους οργανισμούς, το θέμα δεν είναι μόνο ανθρωπιστικό. Είναι ζήτημα απόδοσης, ασφάλειας και διατήρησης ταλέντου. Αϋπνία και χρόνιο στρες «γράφουν» σε συγκέντρωση, λάθη, σχέσεις ομάδας, απουσίες και τελικά σε κόστος. Το επαγγελματικό περιβάλλον καλείται να απαντήσει με πρακτικά μέτρα:

• ξεκάθαρη επικοινωνία για το πώς θα χρησιμοποιηθεί η ΑΙ (και τι δεν θα γίνει),
• επένδυση σε reskilling/upskilling με ορατό μονοπάτι εξέλιξης,
• ανασχεδιασμό ρόλων ώστε η ΑΙ να λειτουργεί ως εργαλείο ενίσχυσης και όχι ως «σκιά απόλυσης»,
• πρόσβαση σε δομές υποστήριξης (EAP/mentoring) και κουλτούρα που επιτρέπει να μιλήσει κανείς για την πίεση χωρίς στιγματισμό.

Το συμπέρασμα των ειδικών είναι απλό: όσο η ΑΙ επιταχύνεται, τόσο η αγορά θα χρειαστεί όχι μόνο τεχνικές δεξιότητες, αλλά και διαχείριση αλλαγής με ανθρώπινο κέντρο.