Πώς Η Ελλάδα Έγινε Καθαρός Εξαγωγέας Ρεύματος και γιατί η Κύπρος Δεν Μπόρεσε να Κάνει το Ίδιο

Η Ελλάδα κατέγραψε το 2025 ιστορικό ρεκόρ εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, μετατρέποντας ένα χρόνιο έλλειμμα σε πλεόνασμα που ενίσχυσε το εμπορικό ισοζύγιο κατά περίπου 650 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2019. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας άγγιξαν τα 972 εκατ. ευρώ, υπερβαίνοντας τις εισαγωγές που διαμορφώθηκαν στα 710 εκατ. ευρώ.

Η μεταστροφή αυτή δεν ήταν συγκυριακή. Το 2019, η Ελλάδα κάλυπτε το 18% των αναγκών της με εισαγωγές, καταγράφοντας έλλειμμα περίπου 400 εκατ. ευρώ στο ισοζύγιο ρεύματος. Μέσα σε έξι χρόνια, το σκηνικό αντιστράφηκε.

Ρεκόρ Καθαρών Εξαγωγών και Ανταγωνιστικές Τιμές

Σύμφωνα με ανάλυση του The Green Tank, οι καθαρές εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας ξεπέρασαν τις 3 TWh το 2025, σχεδόν δεκαπλάσιες σε σχέση με το 2024. Η Ελλάδα ήταν καθαρός εξαγωγέας για 263 ημέρες μέσα στο έτος, καταλαμβάνοντας την έβδομη θέση μεταξύ των εξαγωγέων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε η σύγκλιση τιμών. Σύμφωνα με δηλώσεις του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η ελληνική χονδρεμπορική τιμή ήταν κατά μέσο όρο 3,1% χαμηλότερη από εκείνη της Βουλγαρίας το 2025. Το 2019, η Ελλάδα ήταν 34% ακριβότερη, γεγονός που ευνοούσε τις εισαγωγές. Η λειτουργία της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρισμού, με ροή ενέργειας από φθηνότερες προς ακριβότερες αγορές, ευνόησε τη χώρα όταν η παραγωγή της κατέστη ανταγωνιστική.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ESG

Οι Παράγοντες που Έφεραν την Ανατροπή

Η στροφή της Ελλάδας σε καθαρή εξαγωγική θέση βασίστηκε σε τρεις πυλώνες:

• Ραγδαία ανάπτυξη ΑΠΕ. Η εγκατεστημένη ισχύς από φωτοβολταϊκά και αιολικά αυξήθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια, μειώνοντας το κόστος παραγωγής.
• Ενίσχυση διασυνδέσεων. Η χώρα επένδυσε σε διασυνοριακές ηλεκτρικές διασυνδέσεις με Βαλκάνια και Ιταλία, επιτρέποντας μεγαλύτερη εμπορική ευελιξία.
• Αναδιάρθρωση αγοράς. Η εφαρμογή του target model και η εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό χρηματιστήριο ενέργειας βελτίωσαν τη λειτουργία της αγοράς.

Η συνδυασμένη επίδραση αυτών των παραγόντων ενίσχυσε όχι μόνο το ενεργειακό ισοζύγιο αλλά και τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, καθώς οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις επωφελήθηκαν από πιο σταθερές τιμές.

Και η Κύπρος;

Το ερώτημα που εύλογα τίθεται είναι: γιατί η Κύπρος δεν έχει πετύχει αντίστοιχη πρόοδο;

Η απάντηση βρίσκεται κυρίως στην έλλειψη ηλεκτρικής διασύνδεσης. Ως ενεργειακό νησί, η Κύπρος δεν έχει ακόμη συνδεθεί με το ευρωπαϊκό δίκτυο, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες εξαγωγών και εισαγωγών. Το έργο EuroAsia Interconnector, που προβλέπει διασύνδεση Ισραήλ–Κύπρου–Ελλάδας, θεωρείται κρίσιμο για την άρση αυτής της απομόνωσης.

Παράλληλα, η διείσδυση ΑΠΕ στην Κύπρο αυξάνεται, αλλά οι περιορισμοί στο δίκτυο και η απουσία αποθηκευτικών υποδομών δυσκολεύουν την πλήρη αξιοποίηση της πράσινης παραγωγής.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ & ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Το Μάθημα για την Ενεργειακή Πολιτική

Η ελληνική εμπειρία δείχνει ότι η ενεργειακή αυτάρκεια και η εξαγωγική δυναμική δεν είναι αποτέλεσμα ενός μόνο μέτρου, αλλά στρατηγικής συνέχειας: επενδύσεις σε ΑΠΕ, ενίσχυση δικτύων, θεσμικές μεταρρυθμίσεις και ευρωπαϊκή εναρμόνιση. Για την Κύπρο, η ολοκλήρωση των διασυνδέσεων, η επιτάχυνση επενδύσεων σε αποθήκευση και η ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά αποτελούν προϋποθέσεις για να μετατραπεί από καθαρό εισαγωγέα καυσίμων σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο.

Η ενεργειακή μετάβαση δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό στοίχημα. Είναι και οικονομικό εργαλείο ενίσχυσης του εμπορικού ισοζυγίου και της εθνικής ανταγωνιστικότητας.