PFAS: Τα «Αιώνια» Χημικά στο Νερό, στα Προϊόντα και στο Αίμα μας. Πως η ΕΕ επιχειρεί να τα Πολεμήσει

Τα PFAS (υπερ- και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες) έχουν κερδίσει το προσωνύμιο «αιώνια χημικά» όχι από υπερβολή, αλλά από χημεία: είναι εξαιρετικά ανθεκτικά στη διάσπαση και μπορούν να μετακινούνται εύκολα σε έδαφος, νερό και αέρα. Γι’ αυτό και ανιχνεύονται όλο και συχνότερα σε περιβαλλοντικά δείγματα – ακόμη και σε περιοχές μακριά από βιομηχανικές πηγές.

Πού τα Συναντάμε και Γιατί Χρησιμοποιούνται Τόσο Πολύ 

Η βιομηχανία τα χρησιμοποίησε επί δεκαετίες επειδή προσφέρουν ιδιότητες που «λύνουν χέρια»: αντικολλητικότητα, αντοχή στη θερμότητα, απώθηση νερού/λίπους, σταθερότητα σε σκληρές συνθήκες. Έτσι, PFAS μπορούν να υπάρχουν σε πλήθος καταναλωτικών και βιομηχανικών εφαρμογών (επικαλύψεις, υφάσματα, συσκευασίες, καλλυντικά, ηλεκτρονικά, αφρούς πυρόσβεσης κ.ά.). Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η αντοχή σημαίνει και μακροχρόνια παραμονή στο περιβάλλον και στον ανθρώπινο οργανισμό.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

Υγεία: Ο «Αόρατος» Κίνδυνος της Χρόνιας Έκθεσης 

Η επιστημονική συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο το αν υπάρχουν PFAS γύρω μας, αλλά τι σημαίνει η παρατεταμένη έκθεση. Οι ευρωπαϊκές αρχές επισημαίνουν ότι η παρακολούθηση πρέπει να επεκταθεί, καθώς η οικογένεια PFAS είναι τεράστια (περίπου 10.000 ενώσεις) και δεν έχουμε την ίδια ποιότητα δεδομένων για όλες. 

Σε επίπεδο διεθνών περιορισμών, ουσίες όπως το PFOA έχουν ενταχθεί στη Σύμβαση της Στοκχόλμης (Annex A), ενώ και άλλα PFAS ακολουθούν, δείχνοντας ότι το ρυθμιστικό «δίχτυ» σφίγγει.

Η Εικόνα στην Ευρώπη: Χιλιάδες Σημεία και «Hotspots» 

Η έρευνα του Forever Pollution Project χαρτογράφησε σχεδόν 23.000 επιβεβαιωμένα μολυσμένες τοποθεσίες στην Ευρώπη, ενώ υπάρχουν και χιλιάδες ακόμη «ύποπτες» περιοχές. 

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος (EEA) επισημαίνει ότι η PFOS (ένα από τα πιο μελετημένα PFAS) είναι ευρέως διαδεδομένη στα ευρωπαϊκά ύδατα και συχνά υπερβαίνει τα ρυθμιστικά όρια, ενισχύοντας την ανησυχία για το συνολικό «αποτύπωμα» PFAS στα νερά.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

Τι Aλλάζει Tώρα: Nέα Υποχρεωτικά Όρια στο Πόσιμο Νερό από 12/01/2026 

Από 12 Ιανουαρίου 2026, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να παρακολουθούν τα PFAS στο πόσιμο νερό με εναρμονισμένο τρόπο, βάσει της αναθεωρημένης Οδηγίας για το Πόσιμο Νερό. Τα όρια είναι: 

• 0,1 μg/L για το άθροισμα 20 PFAS (“Sum of PFAS”)
• 0,5 μg/L για τα συνολικά PFAS (“PFAS Total”)

Προς «Καθολικό» Περιορισμό; Η Διαδικασία στην ECHA 

Σε επίπεδο REACH, η ευρωπαϊκή συζήτηση κινείται προς έναν ευρύτερο περιορισμό PFAS ως «οικογένεια», ώστε να αποφευχθούν οι αντικαταστάσεις τύπου “Regrettable Substitution”. Η ECHA έχει δημοσιεύσει ενημερώσεις για το χρονοδιάγραμμα αξιολόγησης και τις σχετικές διαδικασίες διαβούλευσης/γνωμοδοτήσεων μέσα στο 2026.