Νέα Πρόταση για Ταχεία Επίλυση Διαφορών στα Κατασκευαστικά Έργα

Δύο νομοθετικές πρωτοβουλίες που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το συμβατικό και κατασκευαστικό περιβάλλον της Κύπρου τέθηκαν σε δημόσια διαβούλευση. Η πρώτη αφορά τον εκσυγχρονισμό του γενικού δικαίου των συμβάσεων, ενώ η δεύτερη προτείνει τη θεσμοθέτηση της κριτικής διαδικασίας, γνωστής διεθνώς ως adjudication, για την ταχύτερη αντιμετώπιση διαφορών σε κατασκευαστικά έργα.

Οι προτάσεις παρουσιάστηκαν από τον βουλευτή και επικεφαλής του Άλματος, Οδυσσέα Μιχαηλίδη, με στόχο ένα περισσότερο προβλέψιμο πλαίσιο συναλλαγών και έναν μηχανισμό που δεν θα αφήνει σημαντικά έργα εγκλωβισμένα σε πολυετείς αντιδικίες.

Εκσυγχρονισμός του Δικαίου των Συμβάσεων

Η πρώτη παρέμβαση επιχειρεί να αντικαταστήσει τον υφιστάμενο περί Συμβάσεων Νόμο, οι ρίζες του οποίου ανάγονται στη βρετανική νομοθεσία του 19ου αιώνα. Η ηλικία μιας νομοθεσίας δεν αποτελεί από μόνη της λόγο αντικατάστασης. Ωστόσο, οι ηλεκτρονικές συναλλαγές, οι τυποποιημένοι όροι, τα δικαιώματα τρίτων και οι σύγχρονες μορφές ένδικης προστασίας δημιουργούν ανάγκες που δεν υπήρχαν όταν σχεδιάστηκε το αρχικό πλαίσιο.

Ένας σαφέστερος νόμος μπορεί να ενισχύσει την ασφάλεια των συναλλαγών και να περιορίσει την αβεβαιότητα για επιχειρήσεις, επαγγελματίες και καταναλωτές. Η μεταρρύθμιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για μια οικονομία όπως η κυπριακή, η οποία επιδιώκει να εδραιώσει τη θέση της ως διεθνές κέντρο επιχειρηματικών και επαγγελματικών υπηρεσιών.

17/09/2026 Σεμινάριο MMC: Σύναψη και Εκτέλεση Δημόσιων Συμβάσεων σύμφωνα με τον Νόμο 73(Ι)2016 και τον Κανονισμό 138/2016 (21 Ώρες)

Απόφαση Χωρίς Πολυετή Αναμονή

Η δεύτερη πρόταση επικεντρώνεται στις κατασκευαστικές συμβάσεις. Μέσω της κριτικής διαδικασίας, μια διαφορά θα μπορεί να παραπέμπεται σε ανεξάρτητο κριτή, ο οποίος θα εκδίδει προσωρινά δεσμευτική απόφαση σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι το adjudication χρησιμοποιείται για να διατηρεί τη ροή πληρωμών και να επιτρέπει τη συνέχιση των εργασιών. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, η σχετική νομοθεσία προβλέπει κανονικά απόφαση εντός 28 ημερών, με δυνατότητα περιορισμένης παράτασης. Στην Κύπρο, οι κανόνες που αναφέρονται στη δημόσια συζήτηση προβλέπουν συνήθως περιόδους 42 έως 56 ημερών.

Η απόφαση εφαρμόζεται μέχρι να ανατραπεί ή να αντικατασταθεί μέσω διαιτησίας, δικαστικής διαδικασίας ή συμφωνίας των μερών. Η λογική είναι πρακτική: το έργο συνεχίζεται και η διαφορά δεν αφήνεται να συσσωρεύει καθυστερήσεις και πρόσθετο κόστος.

06/10/2026 Σεμινάριο MMC: Σύνταξη εγγράφων διαγωνισμού στο πλαίσιο σύναψης δημοσίων συμβάσεων με εφαρμογή στο σύστημα e- procurement (14 Ώρες)

Εργαλείο και Όχι Πανάκεια

Η κριτική διαδικασία δεν μπορεί να διορθώσει ανεπαρκείς προδιαγραφές, λανθασμένη κατανομή κινδύνων ή την επιλογή εργολάβου χωρίς την απαιτούμενη τεχνική και οικονομική ικανότητα. Όπως ανέφερε ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης στο Economy Today, ένας τέτοιος μηχανισμός δύσκολα θα μπορούσε να είχε διασώσει το τερματικό στο Βασιλικό. Θα μπορούσε, όμως, ενδεχομένως να είχε αποτρέψει την πλήρη ρήξη σε άλλα έργα, εάν οι οικονομικές και χρονικές απαιτήσεις κρίνονταν πριν διογκωθούν.

Η επιτυχία ενός έργου εξακολουθεί να εξαρτάται από σωστές προδιαγραφές, ουσιαστικό έλεγχο των προσφοροδοτών και αποτελεσματική διαχείριση της σύμβασης μετά την ανάθεση.

17/11/2026 Σεμινάριο MMC: Εισαγωγή στη σύναψη και εκτέλεση δημόσιων συμβάσεων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση (14 Ώρες)

Οι Δικλίδες για το Δημόσιο Χρήμα

Η αρχή «πληρωμή τώρα και οριστική κρίση αργότερα» δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς, ιδιαίτερα στα δημόσια έργα. Η πρόταση προβλέπει δυνατότητα δικαστικής αναστολής, κατάθεση χρημάτων σε δεσμευμένο λογαριασμό ή παροχή τραπεζικής εγγύησης όταν υπάρχει σοβαρός κίνδυνος μη ανάκτησης των ποσών.

Καθοριστικής σημασίας θα είναι η επιλογή ανεξάρτητων και κατάλληλα καταρτισμένων κριτών, καθώς και η ενσωμάτωση της διαδικασίας στα πρότυπα συμβόλαια δημοσίων έργων. Η μεταρρύθμιση μπορεί να μειώσει το νομικό ρίσκο και να ενισχύσει την ελκυστικότητα της αγοράς. Δεν υποκαθιστά, όμως, τον σωστό σχεδιασμό, την επαγγελματική διαχείριση συμβάσεων και τη λογοδοσία σε κάθε στάδιο ενός έργου.