Μηδενικός ΦΠΑ: Τι Αλλάζει στο Καλάθι Αγορών και Ποιες οι Εξαιρέσεις

Με δύο διαφορετικές ημερομηνίες έναρξης και συγκεκριμένα όρια ανά κατηγορία προϊόντων εφαρμόζεται η νέα ρύθμιση για τον μηδενικό ΦΠΑ σε βασικά τρόφιμα στην Κύπρο. Για τους καταναλωτές, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο όφελος στην απόδειξη. Για τις επιχειρήσεις λιανικής, προτεραιότητα αποτελεί η σωστή αντιστοίχιση κάθε προϊόντος με τον προβλεπόμενο συντελεστή, καθώς παρόμοια είδη μπορεί να έχουν διαφορετική φορολογική μεταχείριση.

Σύμφωνα με το Τμήμα Φορολογίας, η ρύθμιση στηρίζεται στο Διάταγμα Κ.Δ.Π. 354/2026, το οποίο δημοσιεύθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου. Ο μηδενικός συντελεστής εφαρμόζεται στα προβλεπόμενα κρέατα από την 1η Οκτωβρίου 2026, ενώ στις 12 Οκτωβρίου ακολουθούν ψωμί, γάλα, καφές, ζάχαρη και παιδικές τροφές. Και για τις δύο ομάδες, η ισχύς ολοκληρώνεται στις 31 Μαΐου 2027.

Κρέας: Η Επεξεργασία Κάνει τη Διαφορά

Στη μηδενική επιβάρυνση εντάσσονται νωπά, απλής ψύξης και κατεψυγμένα κρέατα βοοειδών, χοιροειδών, προβάτων και αιγών, καθώς και πουλερικών, κουνελιών και λαγών. Καλύπτονται επίσης τα βρώσιμα παραπροϊόντα σφαγίων που περιλαμβάνονται στις αντίστοιχες δασμολογικές κατηγορίες.

Η βασική διάκριση αφορά τα παρασκευάσματα κρέατος. Μαριναρισμένα, καπνιστά και κρασάτα προϊόντα, σιεφταλιές, μπιφτέκια, κοτομπουκιές, λουκάνικα, λούντζες και γύρος εξακολουθούν να επιβαρύνονται με ΦΠΑ 5%. Επομένως, η παρουσία κρέατος σε ένα προϊόν δεν αρκεί για την υπαγωγή του στο μέτρο. Στο 5% παραμένουν επίσης τα παρασκευάσματα ψαριού, όπως κονσέρβες, καπνιστά, μαριναρισμένα και πανέ.

08/10/2026 Σεμινάριο KPMG Academy: Tax Updates - Recent Changes 2026 (7 Ώρες)

Ψωμί και Γάλα: Ευρεία Κάλυψη με Όρια

Από τις 12 Οκτωβρίου καλύπτονται φρέσκα και κατεψυγμένα ψωμιά, με ή χωρίς προζύμι: λευκό, ολικής αλέσεως, πολύσπορο, σικάλεως, μπαγκέτες, ψωμί σε φέτες και πίττες. Εξαιρούνται τα αρτοσκευάσματα, τα αποξηραμένα είδη και ψωμιά με πρόσθετα όπως σταφίδες, ξηρούς καρπούς ή αρωματικά.

Στο γάλα η κάλυψη περιλαμβάνει φρέσκο αγελαδινό, κατσικίσιο και πρόβειο, καθώς και ζαχαρούχο, συμπυκνωμένο και μακράς διάρκειας. Εντάσσονται ακόμη γάλατα με γεύσεις και φυτικά προϊόντα, όπως αμυγδάλου, σόγιας και ρυζιού. Αυτό δεν σημαίνει ότι μηδενίζεται ο ΦΠΑ σε ολόκληρη την κατηγορία των γαλακτοκομικών.

Καφές, Ζάχαρη και Παιδικές Τροφές

Ο καφές καλύπτεται σε κόκκους, αλεσμένος, στιγμιαίος ή σε σκόνη, καβουρδισμένος ή μη, με καφεΐνη ή χωρίς. Ωστόσο, τα έτοιμα κρύα και ζεστά ροφήματα καφέ εξαιρούνται, διάκριση ιδιαίτερα χρήσιμη για όσους συνδέουν το μέτρο με τον καθημερινό καφέ από καφετέρια.

Η ζάχαρη εντάσσεται σε διαφορετικές μορφές, από κρυσταλλική και άχνη μέχρι κύβους και φακελάκια. Οι παιδικές τροφές καλύπτονται σε σκόνη, ξηρή ή υγρή μορφή, αλλά εξαιρούνται σνακ, ζαχαρωτά, σοκολάτες, παγωτά και γιαουρτάκια.

08/10/2026 Σεμινάριο KPMG Academy: Tax Updates - Recent Changes 2026 (7 Ώρες)

Το Όφελος στην Τιμή και η Προετοιμασία των Επιχειρήσεων

Η αφαίρεση ΦΠΑ 5% δεν ισοδυναμεί μαθηματικά με μείωση 5% στην προηγούμενη τελική τιμή. Ενδεικτικά, προϊόν με καθαρή αξία €10 και τιμή €10,50 με ΦΠΑ διαμορφώνεται στα €10 με μηδενικό συντελεστή, εφόσον η καθαρή αξία παραμείνει σταθερή. Η μείωση αντιστοιχεί περίπου σε 4,76%.

Στην πράξη, το τελικό όφελος θα εξαρτηθεί και από την εξέλιξη των τιμών προ φόρου. Για καταστήματα, κρεοπωλεία και αρτοποιεία, η νέα ρύθμιση καθιστά αναγκαίο τον έλεγχο των κωδικών στα συστήματα πωλήσεων και την ενημέρωση του προσωπικού. Για τους καταναλωτές, η σύγκριση τιμών και ο έλεγχος της απόδειξης βοηθούν να αποτυπωθεί η πραγματική εξοικονόμηση.