Η Ψηφιακή Βία Είναι Πραγματική Βία: Νέα Πίεση στις Γυναίκες στον Δημόσιο Χώρο

Η βία κατά των γυναικών δεν περιορίζεται πλέον στον φυσικό χώρο. Τα τελευταία χρόνια, και ιδιαίτερα με την έκρηξη των ψηφιακών πλατφορμών και των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, η κακοποίηση μεταφέρεται όλο και πιο έντονα στο διαδίκτυο, με πραγματικές συνέπειες στην ασφάλεια, την ψυχική υγεία και τη δημόσια παρουσία των γυναικών. Δεν είναι τυχαίο ότι η εκστρατεία του ΟΗΕ για τις 16 Ημέρες Ακτιβισμού το 2025 έθεσε στο επίκεντρο το σύνθημα για τον τερματισμό της ψηφιακής βίας κατά γυναικών και κοριτσιών.

Σύμφωνα με στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών, η συνολική εικόνα παραμένει σοκαριστική: σχεδόν μία στις τρεις γυναίκες παγκοσμίως έχει υποστεί σωματική ή σεξουαλική βία τουλάχιστον μία φορά στη ζωή της, ενώ νέα δεδομένα από UN Women και UNODC δείχνουν ότι το 2024 περίπου 50.000 γυναίκες και κορίτσια δολοφονήθηκαν από σύντροφο ή μέλος της οικογένειάς τους, δηλαδή μία κάθε δέκα λεπτά.

Οι Μορφές της Ψηφιακής Κακοποίησης Πολλαπλασιάζονται

Η ψηφιακή βία δεν είναι μία μόνο πράξη. Περιλαμβάνει διαδικτυακές απειλές, παρενόχληση, μη συναινετική κοινοποίηση προσωπικών εικόνων, doxxing, παρακολούθηση, πλαστοπροσωπία και παραπληροφόρηση. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η χρήση deepfakes και άλλων εργαλείων AI για τη δημιουργία σεξουαλικοποιημένου ή εξευτελιστικού περιεχομένου χωρίς συναίνεση. Η UN Women υπογραμμίζει ότι η τεχνολογία χρησιμοποιείται πλέον όλο και συχνότερα ως μέσο εκφοβισμού και φίμωσης, ειδικά απέναντι σε γυναίκες με δημόσιο λόγο ή κοινωνική επιρροή.

Η στοχοποίηση δεν είναι τυχαία. Δημοσιογράφοι, ακτιβίστριες, γυναίκες πολιτικοί και υπερασπίστριες ανθρωπίνων δικαιωμάτων βρίσκονται συχνά στην πρώτη γραμμή αυτής της επιθετικότητας. Η UNESCO κατέγραψε ότι το 2025 το 75% των γυναικών δημοσιογράφων που συμμετείχαν σε σχετική έρευνα δήλωσαν ότι είχαν δεχθεί online βία κατά την εργασία τους, ενώ το 42% συνέδεσε τις ψηφιακές επιθέσεις με βλάβες και απειλές στον πραγματικό κόσμο.

Από το Διαδίκτυο στην Καθημερινή Απειλή

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι η ψηφιακή βία δεν μένει στην οθόνη. Η UNESCO και η UN Women προειδοποιούν ότι η διαδικτυακή παρενόχληση εξελίσσεται ολοένα συχνότερα σε εκφοβισμό, stalking, απειλές στο σπίτι ή στον χώρο εργασίας, ακόμη και σε φυσικές επιθέσεις. Η ψηφιακή κακοποίηση λειτουργεί έτσι ως μηχανισμός αποκλεισμού των γυναικών από τον δημόσιο διάλογο, τα media, την πολιτική και τον ακτιβισμό.

Η έκταση του φαινομένου είναι ήδη μεγάλη. Η UN Women αναφέρει ότι το 38% των γυναικών έχουν βιώσει διαδικτυακή βία, ενώ το 85% έχουν υπάρξει μάρτυρες τέτοιων περιστατικών. Την ίδια ώρα, λιγότερο από το 40% των χωρών διαθέτουν νόμους που προστατεύουν επαρκώς τις γυναίκες από cyber harassment ή cyber stalking, κάτι που αφήνει περίπου 1,8 δισεκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια χωρίς ουσιαστική νομική κάλυψη.

Το Ζητούμενο Είναι Ρύθμιση, Ευθύνη και Υποστήριξη

Οι διεθνείς οργανισμοί επιμένουν ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί τρία πράγματα: ισχυρότερο νομικό πλαίσιο, μεγαλύτερη λογοδοσία των πλατφορμών και ουσιαστική στήριξη των θυμάτων. Χρειάζονται επίσης ψηφιακός γραμματισμός, καλύτερη εκπαίδευση για αναγνώριση των κινδύνων και πιο γρήγοροι μηχανισμοί αναφοράς και αφαίρεσης κακοποιητικού περιεχομένου. Το μήνυμα είναι σαφές: η ψηφιακή βία δεν είναι “λιγότερο σοβαρή” επειδή συμβαίνει online. Είναι πραγματική βία, με πραγματικές συνέπειες.