Ελλάδα και Κύπρος Βυθίζονται στον Υπερτουρισμό: Ποιες οι Πιθανές Λύσεις;

Η εικόνα μιας χώρας που απογειώνεται τουριστικά αλλά κινδυνεύει να «καεί» από την ίδια της την επιτυχία ταιριάζει πλέον απόλυτα σε Ελλάδα και Κύπρο. Ρεκόρ αφίξεων, πληρότητες που αγγίζουν το 100%, αεροδρόμια και λιμάνια γεμάτα – αλλά και κάτοικοι που δυσκολεύονται να βρουν σπίτι, υποδομές στα όριά τους και παραδοσιακοί οικισμοί που μετατρέπονται σε θεματικά πάρκα για επισκέπτες.

Ελλάδα: Ρεκόρ αφίξεων, νησιά σε ασφυξία 

Η Ελλάδα υποδέχθηκε τα τελευταία χρόνια σχεδόν τέσσερις φορές τον πληθυσμό της σε τουρίστες, γεγονός που τροφοδότησε εντυπωσιακή οικονομική ανάπτυξη αλλά και μεγάλα «παράπλευρα» κόστη σε νερό, ενέργεια και στέγη.

Σαντορίνη και Μύκονος βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης. Η Σαντορίνη, με περίπου 16.000 μόνιμους κατοίκους, φτάνει να δέχεται μέχρι και 3,4 εκατομμύρια επισκέπτες τον χρόνο, με τις τοπικές υποδομές –από αποχέτευση μέχρι οδικό δίκτυο– να πιέζονται δραματικά. Κρουαζιερόπλοια, ημερήσιες εκδρομές και βραχυχρόνιες μισθώσεις δημιουργούν ένα μίγμα που πολλοί κάτοικοι περιγράφουν πλέον ως «μη βιώσιμο».

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ, ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΣΤΙΑΣΗ

Η κυβέρνηση έχει αναγκαστεί να ανοίξει τη συζήτηση για ανώτατα όρια σε αφίξεις κρουαζιερόπλοιων, ειδικά σε κορεσμένους προορισμούς όπως οι Κυκλάδες, προκειμένου να περιοριστούν ο συνωστισμός και οι περιβαλλοντικές πιέσεις. Παράλληλα, στην Αθήνα επιχειρείται «φρένο» στις ανεξέλεγκτες βραχυχρόνιες μισθώσεις, με πάγωμα νέων αδειών σε κεντρικές γειτονιές και αυστηρότερους κανόνες ασφάλειας και χρήσης κτιρίων, ως απάντηση στην έκρηξη των ενοικίων.

Κύπρος: Μικρό Νησί, Μεγάλα Νούμερα 

Η Κύπρος, αν και πολύ μικρότερη σε έκταση, κινείται στην ίδια τροχιά. Το 2024 καταγράφηκαν πάνω από 4 εκατομμύρια αφίξεις τουριστών, 5,1% περισσότερες από το 2023, με έσοδα που ξεπερνούν τα €3,2 δισ. Οι βασικές αγορές παραμένουν το Ηνωμένο Βασίλειο, το Ισραήλ, η Πολωνία και η Γερμανία, γεγονός που αφήνει την οικονομία εκτεθειμένη σε γεωπολιτικές εντάσεις ή οικονομικά σοκ στις συγκεκριμένες χώρες.

Παράλληλα, περιοχές όπως η Αγία Νάπα, η Πάφος και η Λεμεσός δέχονται ολοένα εντονότερες πιέσεις: κυκλοφοριακή συμφόρηση το καλοκαίρι, υπερφόρτωση παραλιών και αύξηση τιμών στην αγορά κατοικίας, καθώς τουριστικά και επενδυτικά ακίνητα «σπρώχνουν» τους μόνιμους κατοίκους σε πιο απομακρυσμένες περιοχές.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ, ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΣΤΙΑΣΗ

Τι κάνει η υπόλοιπη Ευρώπη, και τι μπορούμε να μάθουμε 

Η Ελλάδα και η Κύπρος δεν είναι μόνες απέναντι στο φαινόμενο του υπερτουρισμού. Πόλεις όπως η Βαρκελώνη και η Βενετία προχωρούν σε ριζοσπαστικά μέτρα: αύξηση τουριστικών φόρων, περιορισμό των κρουαζιερόπλοιων, μέχρι και πλήρη κατάργηση βραχυχρόνιων μισθώσεων σε ορισμένους δήμους μέχρι το 2028. 

Πίσω από αυτές τις αποφάσεις βρίσκεται ο φόβος ότι αν οι πόλεις μετατραπούν σε «σκηνικό» χωρίς κατοίκους, ο τουρισμός θα έχει καταστρέψει το ίδιο το προϊόν που πουλά: την αίσθηση ζωντανής, αυθεντικής πόλης. Το ίδιο δίλημμα αντιμετωπίζουν πλέον και δημοφιλή ελληνικά νησιά, αλλά και κυπριακά θέρετρα.

Από τον αριθμό στην ποιότητα: Το στοίχημα της επόμενης μέρας 

Οι ειδικοί στον τουρισμό συμφωνούν ότι η λύση δεν είναι να κλείσουν οι πόρτες στους επισκέπτες, αλλά να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο υποδέχονται οι προορισμοί τον όγκο αυτό. Πιο συγκεκριμένα: 

• Διαφοροποίηση προϊόντος: Ανάπτυξη αγροτουρισμού, πολιτιστικών διαδρομών, ορεινών και χειμερινών εμπειριών.
• Επιμήκυνση της σεζόν: Προβολή άνοιξης και φθινοπώρου για να «σπάσει» η αιχμή του καλοκαιριού.
• Ρυθμίσεις στη στέγη: Όρια στις βραχυχρόνιες μισθώσεις και κίνητρα για μακροχρόνια ενοικίαση σε κατοίκους.
• Φορολογικά εργαλεία και πλαφόν: Έλεγχος κρουαζιερόπλοιων, τουριστικοί φόροι που επιστρέφουν σε έργα υποδομών και προστασίας περιβάλλοντος.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΑ ΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ, ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΣΤΙΑΣΗ

Ο μύθος του Ίκαρου θυμίζει πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η υπερβολική προσέγγιση στον «ήλιο» της επιτυχίας. Για Ελλάδα και Κύπρο, το στοίχημα είναι ξεκάθαρο: να συνεχίσουν να ζουν από τον τουρισμό, χωρίς όμως να αφήσουν τον τουρισμό να «κάψει» τις κοινωνίες και τους τόπους που τον στηρίζουν.