Ασφάλεια και Υγεία Στην Εργασία: Τι Αλλάζει το 2026 στο Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής 2021-2027

Η ασφάλεια και υγεία στην εργασία (ΑΥΕ) περνά το 2026 σε μια πιο «ώριμη» φάση εφαρμογής του ευρωπαϊκού στρατηγικού πλαισίου 2021-2027: λιγότερη θεωρία, περισσότερη συμμόρφωση, τεκμηρίωση και μετρήσιμα αποτελέσματα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υπογραμμίσει ότι τα εργατικά ατυχήματα και οι επαγγελματικές ασθένειες κοστίζουν στην οικονομία της ΕΕ πάνω από 3,3% του ΑΕΠ (περίπου €460 δισ. με βάση εκτίμηση για το 2019), ενώ η πρόληψη «επιστρέφει» αξία (συχνά αναφέρεται ότι κάθε €1 επένδυσης στην ΑΥΕ αποδίδει πολλαπλάσια οφέλη).

Οι Τρεις Πυλώνες και το «Πρακτικό» Στοίχημα του 2026 

Το πλαίσιο 2021-2027 βασίζεται σε τρεις άξονες: (α) διαχείριση των αλλαγών στην εργασία (ψηφιακή/πράσινη μετάβαση, γήρανση εργατικού δυναμικού), (β) πρόληψη ατυχημάτων και ασθενειών με στόχο το «Όραμα Μηδέν», και (γ) καλύτερη ετοιμότητα για κρίσεις.

Το 2026, το στοίχημα είναι να περάσουν οι στόχοι σε διαδικασίες: επικαιροποίηση εκτιμήσεων κινδύνου, καλύτερη επιτήρηση υγείας, και αυστηρότερη διαχείριση επικίνδυνων ουσιών, με βάση νεότερες οριακές τιμές έκθεσης και οδηγίες.

11/02/2026 Σεμινάριο Safety Partners: Ελάχιστη Εκπαίδευση Αντιπροσώπων Ασφαλείας με βάση τον Κανονισμό ΚΔΠ 158/2021 & ΚΔΠ 238/2021 (6 Ώρες)

18/02/2026 Σεμινάριο Safety Partners: Εκπαίδευση Υπευθύνων Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία-ΕΣΥΠΠ (35 Ώρες)

Επικίνδυνες Ουσίες: Αμίαντος, Μόλυβδος και Διισοκυανικά στο Μικροσκόπιο 

Δύο μεγάλα «πακέτα» αλλαγών επηρεάζουν άμεσα το 2026:

1) Αμίαντος (asbestos): Η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής οδηγίας για τον αμίαντο μειώνει σημαντικά το επιτρεπτό όριο έκθεσης και ενισχύει υποχρεώσεις όπως η αξιολόγηση κινδύνου, η εκπαίδευση και τα πρωτόκολλα εργασίας σε ανακαινίσεις/κατεδαφίσεις. Η Επιτροπή, στα τέλη του 2025, δημοσίευσε επιπλέον κατευθυντήριες οδηγίες για την εφαρμογή και επικαιροποίησε σύσταση για κατάλογο επαγγελματικών ασθενειών, ενισχύοντας την έμφαση σε πρόληψη και αναγνώριση περιστατικών.

2) Μόλυβδος & διισοκυανικά: Η οδηγία (ΕΕ) 2024/869 θέτει νέες (αυστηρότερες) οριακές τιμές και προβλέπει μεταβατικές ρυθμίσεις ειδικά για τα διισοκυανικά μέχρι το 2028. Κρίσιμο ορόσημο: η προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας έως τις 9 Απριλίου 2026, κάτι που επηρεάζει ιδιαίτερα κλάδους όπως κατασκευές, επισκευές, βιομηχανία και χημικές εφαρμογές.

Παράλληλα, «τρέχει» σε ευρωπαϊκό επίπεδο η περαιτέρω επικαιροποίηση του πλαισίου για καρκινογόνους/μεταλλαξιογόνους/τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες, με το Συμβούλιο να έχει ήδη πάρει θέση για νέο γύρο αναθεώρησης (που αναμένεται να εξελιχθεί μέσα στο 2026).

11/02/2026 Σεμινάριο Safety Partners: Ελάχιστη Εκπαίδευση Αντιπροσώπων Ασφαλείας με βάση τον Κανονισμό ΚΔΠ 158/2021 & ΚΔΠ 238/2021 (6 Ώρες)

18/02/2026 Σεμινάριο Safety Partners: Εκπαίδευση Υπευθύνων Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία-ΕΣΥΠΠ (35 Ώρες)

Ψηφιακή Εργασία, Στρες και «Δικαίωμα Αποσύνδεσης» 

Η υβριδική εργασία και η «μόνιμη διαθεσιμότητα» ανεβάζουν τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στην κορυφή της ατζέντας. Σύμφωνα με στοιχεία που προβάλλει ο EU-OSHA, σημαντικό ποσοστό εργαζομένων αναφέρει έντονη πίεση χρόνου και προβλήματα επικοινωνίας/αναγνώρισης, κάτι που μεταφράζεται σε στρες, μειωμένη απόδοση και αυξημένες απουσίες.

Το 2026, η συζήτηση στην ΕΕ για τηλεργασία και δικαίωμα αποσύνδεσης παραμένει ενεργή σε επίπεδο κοινωνικού διαλόγου, με πιθανές εξελίξεις που θα επηρεάσουν πολιτικές ωραρίου, στόχων και «ψηφιακών ορίων» στους οργανισμούς.

Τι Σημαίνει Πρακτικά για τις Επιχειρήσεις στην Κύπρο 

Στην Κύπρο, η εφαρμογή περνά μέσα από τον υφιστάμενο κορμό της νομοθεσίας ΑΥΕ και τα εξειδικευμένα διατάγματα/κανονισμούς του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας. Ήδη υπάρχουν κανονισμοί για την προστασία από τον αμίαντο, ενώ φαίνεται να εξελίσσονται και επικαιροποιήσεις/ρυθμίσεις (και σε επίπεδο διαβούλευσης) ώστε να ευθυγραμμιστούν με τις νεότερες ευρωπαϊκές απαιτήσεις.

Για την αγορά, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η «νομική συμμόρφωση», αλλά οι αξίες που απαιτούνται πια από εργοδότες και πελάτες: αξιοπιστία, τεκμηρίωση, πρόληψη, ανθρωποκεντρική κουλτούρα και επιχειρησιακή ανθεκτικότητα. Όσο αυξάνουν οι απαιτήσεις για audits, ISO συστήματα, ESG αναφορές και υπεύθυνες αλυσίδες εφοδιασμού, τόσο η ΑΥΕ γίνεται κομμάτι του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος.